दान कसलाई दिने ?

दान कसलाई दिने ?


जकातको रकम कुन क्षेत्रमा र कसरी खर्च गर्नुपर्दछ भन्ने कुरालाई इस्लामले हदबन्दी गरेको छ । एकजना हकदार वा अधिक हकदारहरूलाइ दिन सकिन्छ । त्यसैगरी दानको रकम मुस्लिम हकदार पुर्याउने संघ-संस्थाहरूलाई दिनु जायज छ । आफ्नै गाउँमा रहेका हकदारहरूलाई दान दिनु बेस हुन्छ ।


दानका हकदार व्यक्तिहरू निम्न हुन्-

गरीब र दीन-दुःखीहरू, जसलाई दुई छाक टार्न र दुई सरो लाउन धौ-धौ परेको हुन्छ।

दान असुल्ने र वितरण गर्ने व्यक्तिहरू।

दास, जो आफूलाई मालिकबाट स्वतन्त्र हुन चाहन्छ, त्यसलाई स्वतन्त्र पार्न दानको रकम दिनु जायज छ।

ऋणी, जो ऋणको बोझले दबेको छ र त्यसलाई चुक्ता गर्न सकिरहेको छैन, यद्यपि 'सर्वसाधारणको लागि ऋण लिएको होस् वा निजी कामको लागि।

अल्लाहको बाटोमा युद्ध गर्ने (मुजाहिद) हरू, जो आफ्नो धर्म र देशको लागि लडिरहेका छन्। इस्लामको आह्वानमा सक्रिय धर्मगुरु यसै अन्तर्गत पर्दछन्।

नयाँ मुस्लिमहरूको सान्त्वना वा जुन गैर-मुस्लिमको इस्लाममा आउने आशा हुन्छ, उनीहरूलाई दान दिन सकिन्छ, तर यो मुस्लिमको जिम्मेवार हाकिम र दातृ संघ-संस्थाले आवश्यकताअनुसार गर्ने काम हो।

यात्री, पैसा सिद्धिएको बटुवाहरूको बाटो खर्च जुटाउन दानको रकम खर्च गर्न सकिन्छ, चाहे त्यो आफ्नो मुलुकमा धनवान किन नहोस्।


जकातका हकदार व्यक्तिहरूको वर्णन गर्दै अल्लाहले भन्नुभएको छ– “वास्तवमा जकात (दान) केवल दरिद्रहरू, दीन-दु:खीहरू, दान असुल्ने व्यक्तिहरू, तालिफे कल्ब (हृदयलाई जोड्न), दासहरूको मुक्ति, ऋणीहरूको ऋण भुक्तानी, अल्लाहको बाटोमा खर्च गर्न र यात्रुलाई दिनको लागि हो।” (कुरआन : ९/६०)