मुस्लिमहरूको यो दोस्रो ठूलो ईद र पर्व हो। इस्लामी पात्रो अनुसार जुल-हिज्जा महिनाको दशौं दिनमा ईदुल-अहा पर्दछ। यसका धेरै विशेषताहरू छन्, तीमध्ये केही यस प्रकार रहेका छन्-
१वर्षको सर्वोत्तम दिन - जुल-हिज्जाको पहिलेका १० दिनहरू वर्षकै सबैभन्दा सर्वोत्तम दिनहरू हुन् । रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ– “अल्लाहको दृष्टिमा यी १० दिनका सत्कर्म भन्दा उत्कृष्ट सत्कर्म अरु केही छैन ।” सहाबाले सोध्नु भयो– “जिहाद (धर्म युद्ध) पनि होइन ?” उहाँले जवाफ दिनुभयो- “जिहाद पनि होइन, तर कोही आफ्नो ज्यान-मालले जिहाद गर्दा गर्दै शहीद भयो भने जिहाद उत्कृष्ट हुन्छ ।” (बुखारी : ९२६, तिर्मिजी : ७५७) २ठूलो हज्जको दिन - यसमा हज्जका महत्वपूर्ण कामहरू सम्पन्न हुन्छन्, जस्तै– तवाफ, कुर्बानी, जमरातलाई ढुङ्गा हान्नु इत्यादि । |
ईदुल-अद्हा कसरी मनाउनु पर्छ?
हज्जमा नगएका व्यक्तिहरुले यो पर्व पनि रमजान पर्व जस्तै मनाउनु पर्छ, तर जकातुल्-फित्र दिनु पर्दैन, किनभने यो ईदुल्-फित्रसित गाँसिएको छ।
ईदुल-अद्हामा अल्लाहको लागि कुर्बानी दिनु मुस्तहब हो।
कुर्बानी- अल्लाहको लागि भेंडाबाख्रा, ऊँट वा गाईको कुर्बानी दिनु। यसको समय पर्वको सलाहपछि आरम्भ हुन्छ र १३ औं जुल-हिज्जाको मग्रिबसम्म बाँकी रहन्छ। अल्लाहले भन्नु भएको छ… “आफ्नो ईश्वरको लागि सलाह पढ र बलि देऊ।” (श्रोत- सूरह अल्-कौसर : १०८/२) सलाहको अभिप्राय पर्वको सलाह र बलिको अर्थ कुर्बानी हो।
कुर्बानीको हुकुम- सक्षम व्यक्तिको लागि यो सुन्नत मुवाक्कदा हो। मुस्लिमले आफू र आफ्नो स-परिवारको तर्फबाट कुर्बानी गर्नु पर्दछ।
यदि कुर्बानी गर्ने नीयत छ भने जुल-हिज्जाको पहिलो दिनदेखि कुर्बानी नहुन्जेलसम्म कपाल, नङ्ग र शरीरका कुनै पनि रौं काट्नु हुँदैन।
कुर्बानीका जनावरमा हुनुपर्ने शर्तहरू-
१
चौपाया अर्थात भेंडा-बाख्रा, ऊँट र गाई मध्ये हुनुपर्छ। यी जनावर बाहेक कुनै अन्य जनावर वा चराहरुको कुर्बानी दिनु वैध छैन।
एउटा भेंडा वा बाख्रा सपरिवारको तर्फबाट पर्याप्त हुन्छ। गाई र ऊँटमा सात जना सामेल हुनु जायज छ।
२
चाहिने उमेर, भेंडामा ६ महिनाको सानो पाठो, बाख्रामा एक वर्षको बाख्रा, गाईमा दुई वर्षको र ऊँटमा पाँच वर्षको हुनुपर्दछ।
३
निरोग र वाह्य खोटहरुबाट शुद्ध हुनुपर्दछ। रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नु भएको छ… “चारवटा जनावरको कुर्बानी हुँदैन, काना, रोगी, लंगडो र दुब्लो।” (श्रोत- निसाई : ४३७१, तिर्मिजी : १४९७)
कुर्बानीको मासुलाई के गर्नुपर्छ ?
- कुर्बानीको मासु बेच्न अवैध छ।
- कुर्बानीको मासुलाई तीन भाग गर्नु पर्छ। एक तिहाई घरपरिवारको लागि, एक तिहाई इष्ट-मित्र र छरछिमेकको लागि र बाँकी एक तिहाई गरीब र दीन-दु:खीहरुलाई दान स्वरूप दिनु पर्छ।
- कुर्बानीको लागि भरपर्दो व्यक्ति र संघ- संस्थाहरुलाई अधिकार दिन सकिन्छ। जसले कुर्बानी गराएर गरीबहरुमा बाँडि दियोस्।

कुर्बानी दिने जनावर खोटहरूबाट शुद्ध हुनुपर्दछ