वजूको महत्व- वजू अथवा पवित्रता प्राप्त गर्नु सर्वोत्कृष्ट तथा महत्वपूर्ण सत्कर्म हो। यदि कोही स्वच्छ र शुद्ध मनले वजू गर्छ भने अल्लाहले उसका सम्पूर्ण पाप तथा गल्तीहरुलाई पखालि दिन्छ। रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नु भएको छ… “जुन बेला एउटा मुस्लिमले वजू गर्छ, जब अनुहार धुन्छ भने उसको अनुहारमा रहेका सम्पूर्ण पापहरु जसलाई उसले आँखाले हेरेको हुन्छ, पानीको थोपाको साथमा झरेर जान्छ, जब हात धुन्छ भने हातले गरेका सम्पूर्ण पापहरु पानीको थोपाको साथमा झरेर जान्छ, जब खुट्टा धुन्छ भने खुट्टाले गरेका सम्पूर्ण पापहरु पानीको थोपाको साथमा झरेर जान्छ। यहाँसम्म कि ऊ पूर्ण निश्चल र पवित्र हुन्छ।” (श्रोत- मुस्लिम : २४४) |
म कसरी वजू गरुँ र सानो अपवित्रालाई कसरी हटाउँ ?
जुन बेला एउटा मुस्लिम वजू गर्न चाहन्छ उसले सर्वप्रथम वजूको लागि नीयत (संकल्प) गर्नुपर्दछ । अर्थात म आफ्नो अपवित्रालाई हटाउन गइरहेको छु भन्ने मनसाय हुनुपर्छ । किनकि नीयत नगरुन्जेल कुनै पनि सत्कर्म स्वीकृत हुँदैन ।
रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ- “सम्पूर्ण कर्महरू नीयतमा आश्रित छन्।” (बुखारी १, मुस्लिम : १९०७)
त्यसपछि निम्न तरिका अनुसार क्रमशः एकपछि अर्को अङ्गलाई लगातार पानीले धुनु पर्दछ-


'विस्मिल्लाह' भनेर शुरु गर्नु।

दुवै हातहरुलाई नाडीसम्म तीन-तीन चोटि धुनु उत्तम हो।

मुखमा पानी हालेर राम्रोसँग कुल्ला गर्नु। एक चोटि अनिवार्य हो र तीन चोटि गर्नु उत्तम हो।

नाकमा पानी हालेर माथि तान्नु र जोडले सफा गर्नु, नाकमा कुनै समस्या छैन भने हावाद्वारा पानी भित्र तान्नु मुस्तहब हो र नाकलाई पूर्ण रुपमा सफा गर्नु पर्दछ। एक चोटि अनिवार्य हो र तीन चोटि गर्नु उत्तम हो।

अनुहार धुनु, निधारमा कपालदेखि चिउँडोसम्म, एक कानदेखि अर्को कानसम्म, तर कान अनुहारमा पर्दैन। एक चोटि धुनु अनिवार्य हो र तीन चोटि धुनु उत्तम हो।

दुबै हात औंलादेखि कुहिनासम्म धुनु, पहिले दायाँ अनि बायाँ। कुहिनाहरु वजूमा सामेल छ। एक चोटि धुनु अनिवार्य हो र तीन चोटि धुनु उत्तम हो।

टाउकोलाई मसह गर्नु (घस्नु), दुवै हातका औंलाहरुलाई पानीमा भिजाएर निधारबाट शुरु गरेर पछाडि मांसपेशीसम्म लैजानु, फेरी पछाडिदेखि निधारसम्म फिर्ता ल्याउनु। टाउको र कानको मसह मात्र एक पटक गर्नु पर्दछ। माथि उल्लेखित झैं तीन पटक गर्नु पर्दैन।

दुवै कानलाई मसह गर्नु (घस्नु), दुवै चोर औंलाहरुले दुवै कानको भित्रपट्टि र बूढी औंलाले कानको बाहिर पट्टि घस्नु पर्छ।

दुवै खुट्टालाई गोलीगाँठो सम्म धुनु, पहिले दायाँ अनि बायाँ। एक चोटि धुनु अनिवार्य हो र तीन चोटि धुनु उत्तम हो।
वजू गरेर मोजा लगाएको छ भने स्थानीयले २४ घन्टा र यात्रीले ७२ घन्टा सम्म मसह गरी पवित्रता प्राप्त गर्नु जायज छ । (पृष्ठ न०: १०७ हेर्नुहोस्)
ठूलो अपवित्रता र स्नान-
स्नान गर्नु पर्ने कारणहरु-
यदि कुनै मुस्लिमले निम्न लिखित कुराहरुमध्ये केही गर्छ भने उसले अनिवार्य रुपमा नुहाउनु पर्छ। नुहाउनु भन्दा अगाडिको अवस्थालाई ठूलो अपवित्रता भनिन्छ।
यी कुराहरु यस प्रकार छन्-
१
मज्जाले वीर्य स्खलन हुनु - सपना वा बिपनामा जुनसुकै अवस्थामा स्खलन भएमा ।
वीर्य—कामानन्दको चरम विन्दुमा पुग्दै पुरुषको लिङ्गबाट झट्काका साथै तीव्र वेगले एक किसिमको लम्सादार सेतो तरलपदार्थ स्खलन हुन्छ । त्यस तरल पदार्थलाई वीर्य भनिन्छ ।
२
सम्भोग गर्नु - स्त्रीको योनीमा लिङ्ग पसाएपछि अनिवार्य रुपमा नुहाउनु पर्छ, चाहे वीर्य स्खलन होस् वा नहोस् । अल्लाहले भन्नुभएको छ– “यदि तिमी ‘जुनुबी' (वीर्य स्खलन भएको अवस्थामा छौ भने पवित्रता प्राप्त गर ।" (अल्-माइदा : ५ / ६)
3
महिनावारी वा सुत्केरीको रगत निस्कनु-
- महिनावारी- महिलाको पाठेघरबाट प्रत्येक महिनामा नियमित निस्कने रगतलाई महिनावारी (हैज) भनिन्छ। सात दिन वा महिलाको स्वभाव अनुसार कमिबेशी हुन सक्छ।
- सुत्केरी- सुत्केरी भएको बेलामा महिलाको पाठेघरबाट केही दिनसम्म रगत निस्कन्छ।
महिनावारी तथा सुत्केरी भएको बेलामा महिलाहरुका लागि सलाह पढ्न र ब्रत बस्न दुवै माफ गरिएको छ। पवित्र भएपछि राख्न नसकेको ब्रतलाई कजा (पूरा) गर्नु पर्दछ, तर पढ्न नपाएको सलाहलाई कजा (पूरा) गर्नु पर्दैन। यो अवधिमा पुरुषले स्त्रीसँग यौनसम्बन्ध बाहेक सबै कुराहरु जस्तै… सँगै खानु, बस्नु र सुत्नु जायज छ। रगत समाप्त भएपछि अनिवार्य रुपमा नुहाउनु पर्छ।
अल्लाहले भन्नु भएको छ… “रजस्वलाको अवस्थामा स्त्रीहरुबाट अलग बस र पवित्र नहुन्जेलसम्म उनीहरुको नजिक नजाऊ। पवित्र भएपछि अल्लाहको आदेश अनुसार जाऊ।” (श्रोत- सूरह अल्-बकरह : २/२२२) पवित्र हुनुको अभिप्राय नुहाउनु हो।

अनिवार्य स्नान गर्दा पूरै शरीरलाई पानीले भिजाउनु नै पर्याप्त हुन्छ।
सम्भोग वा ठूलो अपवित्रतापछि कसरी पवित्रता प्राप्त गर्नुपर्छ?
पवित्रताको नीयतले पूरै शरीरलाई पानीले भिजाउनु नै पर्याप्त हुन्छ।
- तर पूर्ण तरिका के छ भने, पहिले फोहोरलाई सफा गर्नु, त्यसपछि सलाहको लागि झैं वजू गर्नु अनि बल्ल पूरै शरीरमा पानी हालेर राम्रोसँग नुहाउनु। यसो गर्दा रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) को सुन्नतको अनुसरण हुन्छ र बढी पुण्य पनि प्राप्त हुन्छ।
- यदि नुहाएर ठूलो पवित्रता प्राप्त गर्छ भने यो उसको वजूको लागि पनि पर्याप्त हुनेछ, स्नानको साथमा वजू गर्नु अनिवार्य छैन। तर विधिपूर्वक नुहाउनु नै रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) को तरिका हो।
यो इस्लामको विशेषता हो। एउटा मुस्लिमले खुट्टा धुनुको साटो मोजा वा पूरै खुट्टालाई छोप्ने गरी लगाएको जुत्तामाथि मसह गर्न वैध गरेको छ, तर केही शर्तमा… वजू गरेर मोजा लगाएको हुनुपर्दछ र स्थानीयले २४ घन्टा र यात्रीले ७२ घन्टा सम्म।
मसह गर्ने तरिका- हातलाई पानीमा भिजाएर खुट्टामाथि मात्र एक चोटि घस्नु।
ठूलो अपवित्रतापछि नुहाउदा जसरी भएपनि (मोजा फुकालेर) दुवै खुट्टालाई पानीले धुनु पर्छ।

पानीको प्रयोगबाट असमर्थ हुनु-
यदि एउटा मुस्लिम विरामी हुने वा रोग बढ्ने डरले पानीको प्रयोगबाट असमर्थ छ वा पानी नभएको वा थोरै पानी जो खानपिनको लागि मात्र पर्याप्त छ भने यस्तो अवस्थामा माटोबाट तयम्मुम (पवित्रता प्राप्त) गर्नु जायज छ।
तयम्मुमको तरिका- (बिस्मिल्लाह पढेर) दुबै हातलाई पवित्र माटोमाथि घस्नुहोस् अनि अनुहार तथा दुवै हातमा नाडीसम्म मल्नुहोस्। वजू र स्नान दुवैको लागि एउटै तरिका हो।