सलाहका अर्कान तथा वाजिब कुराहरू

सलाहका अर्कान तथा वाजिब कुराहरू


अर्कान- यी सलाहका महत्वपूर्ण आधारहरू हुन्, जानेर वा बिर्सेर छोड्यो भने सलाह भङ्ग हुन्छ।


यी निम्न छन्-

तक्बीर तहरीमा, कियाम, सूरह फातिहा पढ्नु, रुकू गर्नु, रुकूपछि उभिनु, सज्दा, दुवै सज्दाहरुको बीचमा बस्नु, अन्तिम तशह्हुदमा बस्नु, बिस्तारै-बिस्तारै सलाह पढ्नु र सलाम फेर्नु।


वाजिब कुराहरू– यी सलाहका अनिवार्य कुराहरू हुन्, जानी-जानी छोड्यो भने सलाह भङ्ग हुन्छ, तर बिर्सेर वा चाल नपाईकन छुट्यो भने सलाहमा कमी हुन्छ, जसलाई सज्दा सहु गरेर पूरा गर्न सकिन्छ ।


सलाहका वाजिबहरु निम्न छन्-

तक्बीर तहरीमा बाहेक सम्पूर्ण तक्बीरहरु, 'सुब्हान रब्बियल्-अजीम' एक चोटि भन्नु, इमाम र मुन्फरिदले 'समिअल्लाहु लिमन् हमिदह' भन्नु, सम्पूर्ण व्यक्तिहरुले 'रब्बना व लकल्-हम्द' भन्नु, सज्दामा 'सुब्हान रब्बियल्-आ'ला' एक चोटि भन्नु, दुवै सज्दाहरुको बीचमा 'रब्बिग फिर्ली' एक चोटि भन्नु र प्रथम तशह्हुद। यी वाजिबहरुमध्ये कुनै पनि वाजिब छोड्यो भने सज्दा सहुले त्यो त्रुटीलाई पूरा गर्न सकिन्छ।


सलाहका सुन्नतहरू– उपर्युक्त सलाहका आधार र अनिवार्य बाहेकका कुराहरू । यी सलाहका पूरकहरू हुन् । यीमध्ये केही छोड्यो भने सलाह भङ्ग हुँदैन ।

सज्दा सहु-

सलाहमा हुन गएको त्रुटीहरुलाई पूरा गर्न अल्लाहले यी दुई सज्दाहरु गर्न आदेश दिनु भएको छ।


सज्दा सहु कुन बेला गर्नु पर्छ?


निम्न लिखित अवस्थामा सज्दा सहु गर्नु पर्दछ-

यदि बिर्सेर रुकू, सज्दा, कियाम वा तशहुद मध्ये केही बढी गरियो भने सज्दा सहु गर्नुपर्दछ।

यदि आधार छोडियो भने पहिले त्यसलाई पूरा गर्नुपर्छ र सलाहको अन्तमा सज्दा सहु गर्नुपर्दछ।

यदि कुनै वाजिब जस्तै- प्रथम तशह्ह्रुद छोडियो भने सज्दा सहु गर्नु नै पर्याप्त हुन्छ।

यदि रकातको संख्यामा शंका भयो भने कमलाई आधार मान्नु पर्छ र सज्दा सहु गर्नुपर्दछ।


सज्दा सहुको तरिका- जसरी सलाहमा दुई पटक सज्दा गर्नु पर्दछ र दुवै सज्दाहरुको बीचमा अलिकति बस्नु पर्दछ, सज्दा सहु पनि त्यसरी नै गर्नु पर्दछ।


सज्दा सहुको समय- यसका दुईवटा समयहरु छन्।जुन बेला गरे पनि हुन्छ-

  • सलाम पूर्व- अन्तिम रकातमा सलाम फेर्नु पूर्व सज्दा सहु गर्नु र त्यसपछि सलाम फेर्नु।
  • सलामपछि- सलाम फेरिसकेपछि सज्दा सहु गर्नु र पुनः सलाम फेर्नु।


सलाह भङ्ग गर्ने कुराहरू-


जानेर वा बिर्सेर सलाहका आधारहरू छोड्यो भने सलाह भङ्ग हुन्छ।

जानी जानी सलाहका अनिवार्य छोड्यो भने सलाह भङ्ग हुन्छ।

जानी जानी सलाहमा कुराकानी गर्यो भने सलाह भङ्ग हुन्छ।

जोडले हाँस्यो भने सलाह भङ्ग हुन्छ।

आवश्यक बिना धेरै खटपट र यताउता गर्नाले सलाह भङ्ग हुन्छ।


सलाहलाई खराब (मकरूह) गर्ने कुराहरू-


सलाह पढिरहेको बेला हात, अनुहार वा वस्तुसँग खेल्नु नराम्रो कुरा हो।

सलाहको एकाग्रता, मर्यादा र पुण्यमा कमी ल्याउने कुराहरूलाई मकरुह भनिन्छ, यी निम्न हुन्…

सलाहमा यताउता हेर्नु । रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) सित सलाहमा यताउता हेर्ने बारेमा सोधियो, उहाँले भन्नु भयो- “शैतानले मानिसको सलाहमा हिनामिना गर्छ अनि ऊ यताउता हेर्न थाल्छ ।” (बुखारी : ७१८)

सलाहमा हात, अनुहार वा कुनै वस्तुसँग खेल्नु, औंला पड्काउनु र हातलाई कम्मरमाथि राख्नु।

दिसा-पिसाबले च्यापेको वा बेस्सरी भोक लागेको बेला सलाह पढ्नु । रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ– “खाना पस्की सकेपछि वा जोडले दिसा पिसाब लागेको बेला सलाह पढ्नु हुँदैन ।” (मुस्लिम : ५६०)