हज्ज गर्ने नीयतले अल्लाहको घरको यात्रा गर्नु। यी रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) बाट प्राप्त विशेष क्रियाकलाप र केही भनाईहरू हुन्, जस्तै- एहाराम लगाउनु, काबाको सात पटक तवाफ (परिक्रमा) गर्नु, सफा र मर्वा बीच सात चक्कर सई गर्नु, अर्फातको मैदानमा मिनामा जमरातहरूलाई ढुङ्गा हान्नु इत्यादि।
यसमा भक्तजनहरूका लागि महान उपलब्धिहरू छन्, अल्लाहको तौहीद (एकत्व) को सार्वजनिक घोषणा, हाजीहरूका लागि महान क्षमादान, विश्वकै मुस्लिमहरू बीच चिनजान, भाइचारा स्थापित गर्ने अवसर र इस्लामका विधि-विधानहरू सिक्ने स्वर्ण ऋतु इत्यादि।
हज्जको समय– हज्जका प्रक्रियाहरू इस्लामी पात्रो अनुसार बाह्रै महिनाको ८ देखि १३ गते (जिलहिज्जा) सम्म केन्द्रित हुन्छ।
कसले अनिवार्य रुपमा हज्ज गर्नु पर्छ?
हज्ज फर्ज हुनको लागि सक्षम र सामर्थ्य मुस्लिम हुनुपर्छ। (सक्षम भनेको बुद्धिमान र बालिग हो, जसको बारेमा अघि वर्णन भईसकेको छ)।
सामर्थ्यको अर्थ-
वैधानिक तरिकाले मक्कासम्म पुग्न सक्नु, बिना अत्यधिक परिश्रम हज्जका विधिहरू पूरा गर्नु, साधारण यात्रा भन्दा बढी परिश्रम नहुनु, जीउधनको सुरक्षा हुनु, घरदेखि मक्कासम्म सम्पूर्ण खर्च बेहोर्ने क्षमता हुनु र यसबाट घरपरिवारलाई केही नकरात्मक असर नपर्नु इत्यादि सबै सामर्थ्य अन्तर्गत पर्दछ ।