ब्रतको अर्थ-
इस्लाममा ब्रतको अर्थ– अल्लाहको उपासनाको लागि प्रात: काल (फज्रको अजान) देखि सूर्यास्त (मग्रिबको अजान) सम्म खानपिन, सम्भोग तथा ब्रतलाई भङ्ग गर्ने समस्त क्रियाकलापहरूबाट टाढा बस्नुलाई व्रत (रोजा) भनिन्छ ।
रमजान महिनाका विशेषताहरु
इस्लामी पात्रो अनुसार नवौं महिनामा रमजानको ब्रत बस्नु पर्दछ । यो नै पूरै वर्षको सर्वोत्तम महिना हो । यो महिनालाई जति पुण्य, धार्मिक गुण र विशेषताहरू प्रदान गरिएका छन् त्यति अन्य महिनालाई प्राप्त छैनन् । तीमध्ये केही यस प्रकार रहेका छन्-
१
अल्लाहले यसै गरिमामय महिनामा सबैभन्दा ठूलो ईश-ग्रन्थ; पवित्र कुरआनलाई अवतरण गर्नुभएको छ । अल्लाहले भन्नुभएको छ– “रमजानको महिनामा कुरआन अवतरण गरियो; जुन सिङ्गो संसारकै लागि मार्गदर्शन हो । जसमा पथप्रदर्शन, सत्य र असत्यलाई छुट्याउने प्रमाणहरू छन् । अत: तिमीहरूमध्ये ज-जसले यो महिनालाई पाउँछ, उसले अनिवार्य रुपमा यसको ब्रत बस्नु पर्छ ।” (कुरआन : २/१८५)
२
रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ– “जब रमजान शुरू हुन्छ, स्वर्गका ढोकाहरू खोलिन्छन्, नरकका ढोकाहरू बन्द गरिन्छन् र उपद्रव मच्चाउने शैतानहरूलाई जकडेर राखिन्छन् ।” (बुखारी : ३१०३, मुस्लिम : १०७९) यसरी अल्लाहले सत्कर्मतिर लम्किने र कुकर्मलाई त्याग्ने सुनौलो अवसर प्रदान गर्नुभएको छ ।
३
जो रमजानका दिनहरूमा व्रत बस्छ र राती तरावीह पढ्छ उसका अघिका पापहरू पखालिन्छन् । रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भन्नुभएको छ– “जुन व्यक्ति ईमान र पुण्यका साथ ब्रत बस्छ उसका सम्पूर्ण पाप माफ गरिन्छ ।” (बुखारी : १९१०, मुस्लिम : ७६०) उहाँले फेरि भन्नुभएको छ– “जुन व्यक्ति ईमान र पुण्यका साथ रातमा तरावीह पढ्दछ उसका सम्पूर्ण पाप माफ गरिन्छ ।” (बुखारी : १९०५, मुस्लिम : ७५९)
४
सिङ्गै वर्षको सर्वोत्तम रात; लैलतुल् - कद्र (शुभ रात्री) यसै महिनामा पर्दछ । उक्त रातको उपासना हजारौं महिनाको उपासना भन्दा उत्तम छ । अल्लाहले भन्नुभएको छ– “लैलतुल्- कद्र (शुभ रात्री) हजारौं महिनाको (उपासना) भन्दा उत्तम छ ।” (कुरआन : ९७/३) उक्त रातको उपासनाले अघिका पापहरू पखालिन्छन् । यो रात रमजानको अन्तिम १० रातहरूमध्ये कुनै एक रात हो, तर कुन रात हो किटानीका साथ अल्लाह बाहेक कसैलाई पनि जानकारी छैन ।