
इस्लामले दाम्पत्य जीवनलाई निरन्तरता दिन प्रेरणा दिन्छ। तैपनि यदि दुवैको जीवन नरक झैं हुन्छ अनि छोडपत्र बाहेक अरु कुनै विकल्प छैन भने यस्तो अवस्थामा इस्लामले तलाक (पारपाचुके) लाई वैध गरेको छ।
वैवाहिक सम्बन्ध सदा कायम रहोस्, दुवैको सफल जीवनमा कसैको आँखा नलागोस् र सुखमय दाम्पत्य जीवन मृत्युसम्म बाँकी रहोस् भन्ने कुरा इस्लामले घोषणा गरेको छ। अल्लाहले विवाहलाई बलियो सन्धिको संज्ञा दिनुभएको छ। त्यसैले सीमित अवधिको लागि इस्लाममा बिहे गर्नु वैध छैन।
इस्लामले यस्तै सुखमय दाम्पत्य जीवनको प्रेरणा दिन्छ। तर यस पृथ्वीमा बसोबास गरिरहेका विभिन्न स्वभाव र नानाथरीका मानिसहरूलाई एक अर्काबाट छुटकारा दिलाउन कानून पारित गरिएको छ। जुन बेला जीवनका पलहरू बिताउन गाह्रो हुन्छ,बाटो साँघुरो हुँदै जान्छ, समाधानका सम्पूर्ण युक्तिहरू विफल हुन जान्छ र दाम्पत्य जीवन नरकमा परिणत हुन्छ, त्यतिबेला महिला र पुरुषलाई अलग गराउनु नै न्यायपूर्ण हुनेछ। यदि सम्बन्ध विच्छेद भएन भने आपसमा अझै घृणा र समस्याहरू उत्पन्न हुन सक्छन्। त्यसैले अन्तिम विकल्पको रुपमा तलाकलाई रोज्न वैध गरिएको छ, किनभने बिहेको उद्देश्य पूरा नभइरहेको बेला अलग हुनुमा नै साथ रहनु भन्दा कम हानि बेहोर्नु पर्छ।
त्यसैले इस्लामले यस्तो नाजुक अवस्थाबाट निस्कन तलाकलाई वैध गरेको छ । हरेकले आफ्नो नयाँ जीवन साथी रोज्न सक्छ र प्राप्त नभएको सुख र आनन्द प्राप्त गर्न सक्छ । अल्लाहले भन्नुभएको छ– “यदि पति-पत्नी एक अर्कासँग अलग हुन्छन् भने अल्लाहले दुवैलाई आफ्नो कृपाले आत्मनिर्भर तुल्याउनु हुनेछ । अल्लाह अत्यन्तै कृपालु र तत्वदर्शी हुनुहुन्छ ।” (कुरआन : ४/१३०)
तर यसलाई नियन्त्रण गर्न धेरै नियम कानूनहरु पारित गरिएका छन्, जस्तै-
- जसरी पुरुषलाई तलाक दिने अधिकार छ त्यस्तै महिलालाई (खोलअ) सम्बन्ध विच्छेद गर्ने अधिकार दिइएको छ।
- यदि पतिसँग जीविका निर्वाह गर्न गाह्रो भयो र पतिले तलाक दिन मानेन भने पत्नीलाई अदालतको ढोका ढकढक्याउने अधिकार छ। त्यसपछि न्यायाधीशले सत्य तथ्य पत्ता लगाई छोडपत्र दिलाउनेछन्।
- दुई पटकसम्म तलाक दिएपछि पत्नीलाई फर्काउन सकिन्छ। तर तेस्रो तलाकपछि फर्काउन सकिन्न। यदि अर्को पुरुषले उनीसँग इस्लामी विधि अनुसार विवाह गर्छ र कथम कदाचित उसले तलाक दियो भने पहिलो श्रीमानसित पुनः नयाँ विवाह हुन सक्छ।
वैधानिक तलाक— जुन महिनावारीबाट पवित्र भएपछि पतिले पत्नीलाई सम्भोग गरेको छैन, त्यसबेला तलाक दिनु।